همين روزها تمام متخصصان گوش و حلق و بيني گرد هم ميآيند كه آخرين اطلاعات علمي را درباره بيماريهاي سينوس باهم در ميان بگذارند. اگرشما دچار سينوزيت مزمن باشيد حتما ميدانيد كه در اين فصل كمكم بايد مراقب باشيد تا سينوزيت شما عود نكند چون اين بيماري با سرماخوردگي و آلرژي فصلي دوباره فعال ميشود. شايد پزشكان متعددي را ملاقات كرده باشيد ولي سينوزيت شما هنوز پابرجا باشد. دكتر سيدعباس صفوينائيني، متخصص گوش و حلق و بيني و استاد دانشگاه شهيد بهشتي، نكتههاي جالبي براي شما كه دچار سينوزيت مزمن هستيد دارندكه خواندن آن ميتواند در بهبود علايم بيماريتان بسيار كمككننده باشد....
آقاي دكتر! تهرانيهايي كه سينوزيت دارند در اين هواي سرد و خشك تهران و آلودگي هوا، با عود سينوزيتشان چه كنند؟
بخور گرم و مرطوب بسيار مفيد است. بخور موجب ميشود ترشحات نرم شده و از سينوس راحتتر خارج شوند و علايم سينوزيت برطرف شود. در تهران در اين فصول هوا خشك و آلوده است و موجب ميشود مژههاي سينوس از كار بيفتند و نتوانند مواد داخل سينوس را تخليه كنند و موجب سينوزيت ميشوند. با بخور دادن اين مژهها دوباره فعال ميشوند. پس در محيط خشك و يا هنگام سرماخوردگي و در هواي اتاقي كه با گاز يا شوفاژ گرم ميشود بهتر است كه 5 تا 10 دقيقه پيش از خواب بخور بدهيد و از تبديل سرماخوردگيها به سينوزيت جلوگيري كنيد.
چرا وقتي دچار سينوزيست ميشويم، پيشاني، بيني و حتي زيرچشمها درد ميگيرد؟
سينوزيت، التهاب و ورم سينوس است. به هر علتي سينوسهايي كه در حفرههاي استخوان جمجمه و صورت قرار دارند، مخاطشان دچار ورم شود، سينوزيت رخ ميدهد. علت اين التهاب ممكن است سرماخوردگي و يا حساسيت فصلي باشد يا هواي آلوده و حتي مواد شستشودهنده شيميايي مانند وايتكس. سينوسها حفرههايي خالياند پر از هوا و از طريق مجرايي با بيني در ارتباط هستند. در هر طرف صورت چهار سينوس وجود دارد؛ سينوسهاي فكي در زير چشم، سينوسهاي پيشاني و سينوسهاي پرويزني بين چشمها و بيني قرار دارد و سينوس شبپرهاي هم پشت چشمها قرار دارند. سينوسها از دوران تولد نوزاد به تدريج رشد ميكنند و بزرگ ميشوند. در 18 تا 20 سالگي به حداكثر رشد خود ميرسند. ترشحات سينوسها از طريق مجرايي به بيني راه مييابد اگر به هر دليل اين ارتباط سد شود سينوزيت رخ ميدهد. باقي ماندن ترشحات در سينوس موجب عفونت سينوس ميشود.
چرا در فصل سرد سال سينوزيت بيشتر رايج ميشود؟
آلرژي و سرماخوردگي ميتوانند موجب سينوزيت شوند. انحرافات تيغه بيني كه راه انتقال ترشحات سينوس به بيني را سد ميكند ميتواند موجب سينوزيت شود. پوليپها در داخل بيني هم با انسداد اين راه ارتباطي موجب سينوزيت ميشود. گاهي راه ارتباطي باز است ولي مژههاي سينوس فلج شده و ترشحات را خارج نميكنند مانند خشكي هوا و آلودگي هوا و سيگار.
اينكه كسي هنگام پايين آوردن سرش (مثلا موقع سجده)، دچار درد شود نشانه سينوزيت است؟
شايد. سينوزيت دلايل متفاوتي دارد. درد يكي از علايم آن است. هنگام درگيري سينوس نقطه اوج درد در آن سينوس احساس ميشود. اغلب درد پيشاني و سنگيني پيشاني در درگيري هر كدام از سينوسها وجود دارد و هنگام پايين آوردن سر و يا حركت سر به سمت جلو بيشتر ايجاد ميشود. درد پس از يك تا دو ساعت استراحت طولاني مانند خواب شبانه خودش را بيشتر نشان ميدهد. وجود ترشحات زرد و سبز در پشت حلق از علايم ديگر سينوزيت است. احتقان و آبريزش بيني هم ممكن است نشانه سينوزيت باشد.
گاهي درد در دندانهاي فوقاني ميتواند نشانه سينوزيت فكي باشد. وجود ترشحات غليظ در پشت حلق موجب بوي بد دهان و اختلال در حس چشايي و تشخيص بو و مزه غذاها ميشود. اغلب سنگيني و سردرد علت اصلي شكايت بيماران است.
چرا وقتي سرما ميخوريم گاهي به دنبالش دچار سينوزيت ميشويم؟
اين سينوزيتها حاد است كه به دنبال سرماخوردگي رخ ميدهد. دوره دو تا چهار هفتهاي دارد. اگر سينوزيت مكرر تكرار شود يا دوره آن بيش از سه ماه طول بكشد ممكن است فرد دچار سينوزيت مزمن شده باشد. براي تشخيص سينوزيت، وجود آلرژي و سرماخوردگي راهنماي تشخيص اين بيماري است.
آيا نيازي به تهيه عكسهاي خاص و يا سيتياسكن هم براي تشخيص آن وجود دارد؟
عكسهاي ساده و سيتياسكن و آندوسكوپي بيني به تشخيص كمك ميكند ولي اغلب راديوگرافيهاي ساده كافي نيست و سيتياسكن و آندوسكوپي سينوس بسيار كمككننده هستند.