*گروه نان غلات:11-6 سهم (هر سهم=1كف دست نان، نصف ليوان ماكاروني يا  برنج پخته و...)

*گروه سبزي ها:5-3 سهم (نصف ليوان سبزيجات پخته، 1 ليوان سبزيجات خام.1 عدد گوجه فرنگي يا خيارو ...)

*گروه ميوه ها:4-2 سهم(1قاچ هندوانه يا طالبي،ا عدد سيب ،پرتغال و...)

*گروه شير و لبنيات:4-3 سهم(1 ليوان شير ماست كشك،يك قوطي كبريت پنير)

*گروه گوشت،حبوبات و مغزها:3-2 سهم

(60 گرم گوشت قرمز مرغ ماهي،نصف ليوان حبوبات پخته،1 عدد تخم مرغ،ربع ليوان انواع مغز ها)

نكته:

برنامه غذايي هر نوجوان بايد شامل 3 وعده غذاي اصلي و 2 ميان وعده باشد.

نمونه اي از ميان وعده هاي مناسب :

توت خشك،انجير،خرما،نخودچي كشمش،پسته،بادام،گردو،نان پنير،نان كره مربا،شير بيسكوييت،ميوه ها

نوجوانان بايد در برنامه غذايي خود از مواد غذايي زير استفاده نمايند:

*پروتئين

:تخم مرغ،گوشت،شير،پنير،غلات حبوبات

1-آموزش بهداشت:آموزش بهداشت در كليه مقاطع دبستان،راهنمايي و دبيرستان جهت دانش آموزان،مربيان و خدمتگزاران مدرسه و والدين دانش آموزان انجام مي شود

2-معاينات غربالگري دانش آموزان :كه توسط بهورزان در روستا  و پرسنل بهداشت خانواده و مربيان مدارس در شهر انجام مي شود.اين معاينات براي تمامي پايه هاي دبستان،اول راهنمايي و اول دبيرستان انجام مي شود و شامل:

الف)سنجش قد و وزن

ب)سنجش بينايي

ج)سنجش شنوايي

د)معاينه ستون فقرات

ه)ارزيابي وضعيت تغذيه

و)معاينات دهان ودندان

ز)معاينات پوست،مو وناخن

ح)ارزيابي اختلالات رواني و رفتاري

ط)كنترل واكسيناسيون

دانش آموزاني كه مشكل دارند به پزشك ارجاع مي شوند.

3-معاينات تكميلي دانش آموزان :كه توسط پزشكان انجام مي شودوشامل پايه هاي:اول دبستان،سوم دبستان،اول راهنمايي و اول دبيرستان مي باشد.

در اين مرحله دانش آموزاني كه مشكلات تخصصي دارند به  متخصص ارجاع مي شوند.

4-پايگاه سنجش سلامت:كه هر ساله در تابستان جهت سنجش كودكان بدو ورود به مدرسه فعال مي شود.

5-تشكيل پرونده بهداشتي براي هر مدرسه

6-نظارت از بهداشت محيط مدرسه و بوفه هاي مدارس: با همكاري واحد بهداشت محيط

7-نظارت از خانه هاي بهداشت

8-بازديد از شبانه روزي ها

9-برگزاري كارگاههاي آموزشي براي پرسنل شامل:

بهورزان،كاردانان و كارشناسان،پزشكان و ماماهاي خانواده ،مربيان مدارس

10-تهيه پمفلت،تراكت و جزوه آموزشي

11-برگزاري جلسات هماهنگي با مسئول بهداشت مدارس آموزش و پرورش جهت اجراي هر چه بهتر برنامه هاي بهداشت مدارس

12-شركت در جلسه شوراي بهداشتي

13-شركت در كارگاههاي  آموزشي

14-همكاري با واحد مبارزه با بيماريها در كنترل بيماريهاي واگير دار در مدرسه

15-هماهنگي با واحد بهداشت محيط براي نظارت طرح شير مدارس

16-هماهنگي با واحد بهداشت روان جهت درمان  دانش آموزان  داراي اختلالات رواني ،رفتاري

17-اعزام پزشكان و ماماهاي خانواده به همراه دارو دراپيدمي بيماريهاي واگير داردر مدارس

18-هماهنگي با متخصصين جهت ويزيت رايگان دانش آموزان بي بضاعت

19-كمك به دانش آموزان بي بضاعت كه ضعف بينايي دارند جهت تهيه فرام عينك

20-جمع بندي و بررسي آمارها و ارسال آنها براي واحد بهداشت مدارس استان

طرحهاي در حال اجرا:

1-طرح شير مدرسه

2-طرح پديكلوزيس

3-طرح بهداشت نوجوانان(بلوغ)

4-طرح آهن ياري

5-طرح سنجش سلامت و آمادگي تحصيلي كودكان بدو ورود به مدرسه

زيج در لغت، معرب كلمه‎ي فارسي زيگ و به معناي تعيين احوال ستارگان، و جدولي است كه از آن به حركات سيارات معرفت يابند.

            همه زيج فلك جدول به جدول                                                به اصطرلاب حكمت كرده‎ام حل

                                                            نظامي                          

اصل فارسي كلمه، به معناي ريسمان (زه) بوده و بتدريج بر سبيل توسع به رشته‎هاي موازي كه تارهاي پارچه‎اي از آنها تشكيل مي‎يابد اطلاق شده و بالاخره به مناسبت مشابهت خطوط يك جدول عددي به رشته تارهايي كه در كارگاه بافندگي تنظيم مي‎شود اين گونه جداول نيز زيج خوانده شد.

زيجهاي مورد استفاده در خانه‎هاي بهداشت (ومتعاقبا” در پايگاههاي بهداشت و مراكز بهداشتي درماني شهري) كه داراي چند دايره متحدالمركز و 12 قطاع ( هر قطاع براي يك ماه) است نام خود را از جداولي كه در رصد خانه‎ها مورد استفاده قرار مي‎گيرد وام گرفته است و چون از آن براي ثبت و نمايش آمارهاي حياتي بهره گرفته مي‎شود پسوند ”حياتي” دارد.

زيج حياتي ورقه‎اي است با طول و عرض 70 و 50 سانتيمتر كه در آغاز فقط براي نمايش وقايعي كه در زمينه تولد و مرگ اتفاق مي‎افتاد، فراهم آمد و بتدريج در جريان كار، از سويي كارآيي و سهولت كاربرد خود را نشان داد و از سوي ديگر براي افزودن پاره‎اي داده‎ها – چه در تكميل داده‎هاي پيشين و چه افزون داده‎هاي نو – آمادگي يافت.

اول بار در سال 1367 نمونه اوليه زيج حياتي در خانه‎هاي بهداشت كشور بكار گرفته شد. زيجهاي اوليه غالبا” به روش اوزاليد و سياه و سفيد تهيه مي‎شد ولي بتدريج با اثبات كارآيي اين ابزار، چاپ و سپس چاپ رنگي آنها ميسر گرديد.

- راهنماي تنظيم زيج حياتي

اين فرم از ابتدا تا پايان سال بايد به ديوار خانه بهداشت  يا پايگاههاي بهداشت روستايي در روستا و پايگاههاي بهداشت غير ضميمه شهري و مراكز بهداشتي درماني شهري (پايگاه بهداشت ضميمه) در شهرها نصب باشد و فرم سال بعد بر روي آن قرار گيرد.

هدف از تكميل اين فرم داشتن اطلاعات آماري بهنگام و دقيق از جمعيت تحت پوشش روستايي و شهري و محاسبه شاخصهاي جمعيتي – بهداشتي هر خانه بهداشت، پايگاه بهداشت يا مركز بهداشتي درماني شهري است تا در نهايت كل جمعيت روستايي و جمعيت شهري تحت پوشش بدست آيد و بتوان هرسال نتيجه فعاليتهاي واحدهاي ارائه كننده خدمات بهداشتي درماني (خانه‎هاي بهداشت و پايگاههاي بهداشت) را به صورت كمي ارزيابي كرد و براي تحقيقات علمي اطلاعات كامل و بهنگامي در اختيار داشت. براي رسيدن به اين هدفها، عملكرد درست همه كساني كه به نوعي در اين كار دخالت دارند اهميت دارد.

در بالا و وسط صفحه زيج نام دانشگاه يا دانشكده علوم پزشكي و خدمات بهداشتي درماني، مركز بهداشت شهرستان و واحد مربوط (خانه بهداشت، پايگاه بهداشت ضميمه يا غيرضميمه) قيد مي‎شود.

مثال:

            دانشگاه/ دانشكده علوم پزشكي و خدمات بهداشتي درماني کردستان

            مركز بهداشت شهرستان مريوان

            آمار جمعيت، تولد و مرگ در خانه بهداشت برده سفيديا

            آمار جمعيت، تولد و مرگ در پايگاه بهداشت شماره 1

            و نيز برحسب جمعيت ايراني يا غيرايراني.

توجه:

-     براساس نظرخواهي از سازمان ثبت احوال، فقط براي متولديني كه پدر آنها ايراني است شناسنامه ايراني صادر مي‎شود. بنابراين، كليه خانوارهايي كه پدر خانوار،  ايراني است جزو خانوارهاي ايراني محسوب مي‎شوند و اطلاعات آنها در زيج حياتي خانوارهاي ايراني درج مي‎گردد و در غيراينصورت به عنوان اتباع بيگانه به حساب آمده و اطلاعات آنها در زيج حياتي جمعيت غيرايراني ثبت مي‎شود.

-          براي تعداد كم جمعيتهاي غيرايراني (حتي يك خانوار) هم زيج حياتي جداگانه تهيه مي‎گردد.

-      زيجهاي حياتي خاص جمعيت غيرايراني نيز همانند زيجهاي حياتي جمعيت ايراني در پايان هر سال جمع‎آوري مي‎شود و براي ورود به رايانه به مركز بهداشت شهرستان تحويل مي‎گردد و سپس، مجددا” به واحد تهيه‎كننده آن عودت داده مي‎شود تا بر روي ديوار آن واحد باقي بماند.

-      چنانچه در وسط سال مهاجر غيرايراني به منطقه وارد شد، در آن سال زيج جداگانه ندارند و فقط سرشماري در آغاز هرسال انجام مي‎گيرد و براساس آن زيج تنظيم مي‎شود.

-      در پايگاههاي بهداشت روستايي، داده‎ها در ستونهاي مربوط به روستاي اصلي ثبت مي‎گردد و به عنوان جمعيت روستايي به حساب مي‎آيد.

علاوه بر توجه به دو راهنما در دو طرف بالاي برگه زيج حياتي و زيرنويسهاي هريك از جداول، توجه به نكات زير ضرورت دارد:

زيجهاي كنوني داراي 6 جدول و پنج دايره متحدالمركز است كه در چهار رنگ چاپ مي‎شود. دواير متحدالمركز در نسخه‎هاي رنگي از داخل به خارج بترتيب سفيد (براي ثبت سال)، زرد (ثبت مواليد زنده)، نارنجي (ثبت مرگهاي 1 تا 11 ماهه)، سبز (براي ثبت مرگهاي 1 تا 4 ساله)، و آبي (براي ثبت مرگهاي 5 ساله و بالاتر) چاپ مي‎شود. در درون قطاعهاي 12 گانه و در محدوده هريك از رنگهاي چهارگانه زرد، نارنجي، سبز و آبي يك مربع و يك دايره پيش‎بيني شده است: در زيجهاي حياتي قابل استفاده در خانه‎هاي بهداشت مربع        براي ثبت ارقام اتفاقاتي است كه در روستاي اصلي پيش مي‎آيد و دايره         براي ثبت رقم اتفاقاتي است كه در روستا يا روستاهاي قمر حادث مي‎شود. اگر خانه بهداشت بيش از يك روستاي قمر داشته باشد مجموع داده‎هاي آنها در همان يك دايره ثبت مي‎شود.

براي زيجهاي حياتي قابل استفاده در پايگاهها بهداشت و مراكز بهداشتي درماني، مربع          براي ثبت ارقام اتفاقاتي است كه در جمعيت شهري تحت پوشش پيش مي‎آيد و دايره         براي ثبت رقم اتفاقات پيش آمده در جمعيت روستايي تحت پوشش مركز بهداشتي درماني شهري يا پايگاه بهداشت (در صورت داشتن جمعيت روستايي مستقيم تحت پوشش آن واحدها) مي‎باشد.

همين مفاهيم در جمعيتهاي شهري و روستايي براي جمعيت غيرايراني هم كه در پوشش واحدهاي ارائه‎دهنده خدمات بهداشتي درماني هستند (خانه بهداشت، پايگاه بهداشت و مركز بهداشتي درماني شهري)كاربرد دارد.

شاخصهايي كه از زيج حياتي قابل محاسبه است

الف – ميزانهاي جمعيتي :

- درصد گروه سني زير يكسال

                                                                        جمعيت زير يكسال

100     ×       ــــــــــــــــــ

كل جميعت

- درصد گروه سني زير 5 سال

                                                                        جمعيت زير 5 سال

                                                100 ×    ـــــــــــــــــــــ

                                                                        كل جميعت

درصدگروه سني زير 15 سال

                                                                        جمعيت زير 15 سال

                                                100 ×   ــــــــــــــــــــــ

                                                                        كل جمعيت

درصدگروه سني 15 تا 64 سال

                                                                        جمعيت 15 تا 64 سال

                                                100 ×    ـــــــــــــــــــــــ

                                                                        كل جمعيت

درصد گروه سني 65 سال و بالاتر

                                                                        جمعيت 65 سال و بالاتر

                                                100 ×  ـــــــــــــــــــــــــ

                                                                         كل جمعيت

نسبت درصد سرباري

                                                                  جمعيت صفر تا 14 ساله + جمعيت 65 ساله و بالاتر

                                                100 ×    ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

                                                                                    جمعيت 15 تا 64 سال

درصد زنان شوهردار در هر گروه سني از 15 تا 49 سال

                                                            جمعيت زنان شوهردار در هر گروه سني

                                                100 ×   ـــــــــــــــــــــــــــــــ

                                                            كل جمعيت زنان در همان گروه سني

درصد زنان شوهردار 15 تا 49 ساله به كل زنان

                                                            جمعيت زنان شوهردار 15 تا 49 ساله

                                                100 ×  ـــــــــــــــــــــــــــــ

                                                            كل جمعيت زنان 15 تا 49 ساله

رشد طبيعي جمعيت

                                                ميزان خام مرگ – ميزان خام تولد = رشد طبيعي جمعيت

ب – ميزانهاي مربوط به رفتار باروري :

ميزان خام تولد

                                                            تعداد مواليد زنده يكسال

                                    1000 ×       ــــــــــــــــــــــــ

                                                            جمعيت همان سال

ميزان باروري عمومي

                                                            تعداد مواليد زنده يكسال

                                    1000 ×    ــــــــــــــــــــــــ

                                                       جمعيت زنان 15 تا 49 ساله

ميزانهاي باروري اختصاصي سني

                                                تعداد مواليد زنده يكسال در هر گروه سني

                        1000   ×    ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

                                                جمعيت زنان همان گروه سني در همان سال

ميزان باروري كلي

5× مجموع ميزانهاي باروري اختصاصي سني

    ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

                                    1000

درصد زايمانهايي كه توسط شخص دوره ديده در منزل انجام شده است

                                                تعداد زايمانها در منزل توسط شخص دوره ديده

                        100 ×        ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

                                                                        كل زايمانها

درصدزايمانهايي كه بوسيله شخص دوره نديده انجام شده است

                                                تعداد زايمانها در منزل توسط شخص دوره نديده

                        100 ×        ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

                                                                        كل زايمانها

درصد زايمانهايي كه در بيمارستان انجام شده است

                                                تعداد زايمانهاي انجام شده در بيمارستان

                        100 ×       ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

                                                            كل زايمانها

تعداد زايمانهاي چند قلو

جمع ستونهاي شرايط زايمان – (نوزادان مرده بدنيا آمده + نوزادان زنده بدنيا آمده) = تعداد متولدين چندقلو

درصد چند قلوزايي

                                          تعداد زايمانهاي چند قلو

                        100 ×    ـــــــــــــــــــــــ

                                                تعداد كل زايمانها

درصد مرده زايي به تفكيك پسر و دختر و كل

                                                تعداد متولدين مرده به دنيا آمده

                        100 ×    ـــــــــــــــــــــــــــــــ

                                            متولدين زنده به تفكيك جنس و كل

نسبت جنسي در بدو تولد

                                                            تعداد تولدهاي زنده پسر

                                                ــــــــــــــــــــــــــ

                                                            تعداد تولدهاي زنده دختر

درصد متولدين با وزن تولد كمتر از 2500 گرم به تفكيك پسر و دختر و كل

                                    متولدين پسر يا دختر با وزن تولد كمتر از 2500 گرم

            100   ×       ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

                                    كل متولدين زنده پسر يا دختر وزن شده

درصد متولدين با وزن تولد 2500 گرم و بيشتر به تفكيك پسر و دختر و كل

                                    متولدين پسر يا دختر با وزن تولد  2500 گرم و بيشتر

            100   ×       ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

                                    كل متولدين زنده پسر يا دختر وزن شده

درصد متولدين وزن شده به تفكيك پسر و دختر و كل

                                           تعداد كل متولدين وزن شده

                   100 ×    ــــــــــــــــــــــــــــ

                                           تعداد كل متولدين زنده

ميزان تجديد نسل ناخالص

    تعداد متولدين دختر × ميزان باروري كلي

ــــــــــــــــــــــــــــــــــ = Gross Reproduction Rate (G.R.R.)

          تعداد كل متولدين

درصد افراد تحت پوشش برنامه تنظيم خانواده در پايان فصل

                  كل جمعيت استفاده كننده از كل وسايل مختلف پيشگيري از بارداري در آخرين روز هرفصل

100 ×     ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

                               زنان شوهردار در گروههاي سني 10 تا 49 سال

درصد افراد تحت پوشش برنامه تنظيم خانواده برحسب نوع وسيله در پايان هرفصل

                          كل جمعيت استفاده كننده از هريك از وسايل پيشگيري از بارداري در پايان فصل

100 ×     ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

                               زنان شوهردار در گروههاي سني 10 تا 49 ساله همان فصل

نسبت كساني كه از يك وسيله استفاده مي كنند به كل استفاده كننده

                               تعداد افرادي كه از يك وسيله خاص استفاده مي كنند

       100 ×      ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

                                           كل استفاده كنندگان

ح - ميزانهاي مربوط به مرگ:

 ميزان خام مرگ براي هردوجنس و كل

                                                                   تعداد مرگ در يك سال

                                           1000 ×     ـــــــــــــــــــــــــ

                                                                   جمعيت همان سال

ميزان مرگ نوزادان (كمتر از يكماه) براي هردوجنس و كل

                                                       تعداد مرگ نوزادان در مدت يك سال

                               1000 ×    ـــــــــــــــــــــــــــــــــ

                                                                   مواليد زنده همان سال

ميزان مرگ كودكان كمتر از يكسال براي هردوجنس و كل

                                           تعداد مرگ كودكان زيريكسال در مدت يك سال

                   1000 ×    ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

                                                       مواليد زنده همان سال

ميزان مرگ كودكان 1 تا 4 ساله براي هردوجنس و كل

                                           تعداد مرگ 1 تا 4 ساله در مدت يك سال

                   1000 ×     ـــــــــــــــــــــــــــــــــ

                                           جمعيت 1 تا 4 ساله در همان سال

ميزان مرگ كودكان كمتر از 5 سال براي هردوجنس و كل كه به دو روش محاسبه مي شود:

الف) وقتي مخرج كسر جمعيت كودكان زير 5 سال است:

                               تعداد مرگ كمتر از 5 سال در مدت يك سال

       1000 ×     ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

                               جمعيت همان گروه سني در همان سال

ب) وقتي مخرج كسر مواليد زنده مي باشد:

                               تعدا مرگ كمتر از 5 سال در مدت يك سال

       1000 ×     ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

                                           مواليد زنده همان سال

ميزان مرگ اختصاصي سني براي هردوجنس و كل

                               تعداد مرگ در هر گروه سني در مدت يك سال

       1000 ×       ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

                               جمعيت همان گروه سني در همان سال  

ميزان مرگ مادران به دليل عوارض بارداري و زايمان و برحسب گروههاي سني

                   تعداد مرگ مادران به دليل عوارض بارداري و زايمان در يك سال

100000 ×  ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

                                           مواليد زنده همان سال

ميزان مرگ اختصاصي علتي مادران برحسب گروههاي سني و كل

                   تعداد مرگ مادران به علت خاص در اثر بارداري و زايمان در يك سال

100000 ×  ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

                                           مواليد زنده همان سال

درصد مرگ مادران از هريك از علل مرگ در هر گروه سني

                                           تعداد مرگ مادران از علت خاص

                   100 ×      ـــــــــــــــــــــــــــــ

                                           كل مرگ مادران

Cause and age Specific Mortality Rate ميزان مرگ اختصاص علتي مادران

                                           تعداد مرگ از هر علت در هر گروه سني

                   1000 ×   ــــــــــــــــــــــــــــــــــ

                                 تعداد مواليد زنده در همان گروه سني مادران

ميزان مرگ اختصاصي علتي در گروه سني كمتر از 5 سال

                   تعداد مرگ مربوط به علت مورد نظر در كودكان كمتر از 5 سال در يك سال

^k10 ×      ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

                               جمعيت كمتر از 5 سال در همان سال

نسبت مرگ از علت خاص در گروه سني كمتر از 5 سال

           تعداد مرگ مربوط به علت مورد نظر در كودكان كمتر از 5 سال در يك سال

     ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

                   كل مرگ در مدت يك سال در گروه سني كمتر  از 5 سال 

^{بسياري از زنان در آرزوي مادر شدن زندگي را سپري مي‌ كنند. انواع اقدامات را انجام مي ‌دهند تا به هدف خود برسند. اما هنگامي كه باردار مي ‌شوند، نمي دانند كه در 15 تا 20 درصد موارد در معرض عوارض گوناگوني قرار دارند يا اينكه چه تمهيداتي بايد بينديشند تا بارداري سالمي داشته باشند؟ مهم است بدانيم كه چه كارهايي موجب ايجاد خطر براي زنان باردار مي‌ شود.}

^{دكتر آزيتا صفارزاده، متخصص زنان و فلوشيپ لاپاروسكوپي و نازايي در اين خصوص توضيح مي دهند:}

^{در دوران حاملگي مي ‌شود ورزش كرد؟}

^{بله، انجام حركات ورزشي و تقويت عضلات پيش، حين و پس از حاملگي به خانم‌هاي محترم توصيه مي ‌شود. اگر در زندگي روزمره عادت به ورزش داشته‌ايد، در هنگام حاملگي آن را ادامه دهيد. تنها اين نكته را به خاطر بسپاريد كه در حاملگي نبايد تا حد خستگي مفرط به ورزش كردن ادامه داد. ورزش‌هاي ايروبيك همانند پياده ‌روي، دويدن، دوچرخه‌سواري و شنا بسيار مناسب دوران بارداري هستند ولي بايد از انجام ورزش‌هاي رزمي و بوكس در حين بارداري اجتناب كرد. انجام ورزش شنا در حاملگي به انجام ساده‌تر زايمان و كنترل اضافه وزن در حين بارداري كمك كرده و با كاهش وزن خانم حامله در آب از صدمه به مفاصل زانو جلوگيري مي ‌شود.}

^{در موارد خاصي بايد از انجام ورزش اجتناب كرد و يا حتماً با نظر پزشك اقدام به اين كار كرد. اين موارد عبارتند از: تهديد به سقط كه همراه خون‌ريزي سه ماهه اول باشد و حاملگي‌هاي چند قلويي و بيماري قلبي و ريوي شديد و احتمال زايمان زودرس كه با كوتاه شدن طول دهانه رحم همراه است.}

^{آيا در دوران حاملگي مي‌ توان به مسافرت رفت؟}

^{به طور كلي اگر حاملگي طبيعي باشد و احتمال سقط و يا زايمان زودرس را نداشته باشيم، بله ولي خانم حامله بايد هر يك ساعت يك بار به مدت يك ربع قدم بزند تا از بروز لخته در سياهرگ‌هاي پاي وي جلوگيري شود ولي در كل اگر بتوان از مسافرت‌هاي طولاني در سه‌ماهه اول و سوم خودداري كرد، بهتر است. در اغلب كشورهاي دنيا از پرواز خانم حامله بعد از هفت‌ ماهگي ممانعت به عمل مي ‌آورند.}

^{تغذيه هنگام حاملگي چگونه بايد باشد؟}

^{خانم حامله در ابتداي حاملگي به علت بروز تهوع و استفراغ بايد از 5 يا 6 وعده غذايي مختصر استفاده كند كه به شرح ذيل است: صبحانه و ساعت 10 صبح يك ميوه، ناهار مختصر و ساعت 4 عصر يك نوع لبنيات به‌ طور مثال، 125 گرم ماست و شام مختصر و نوشيدن يك ليوان شير گرم پيش از خواب.}

^{نكته جالب توجه اين است كه افزايش وزن بيش از 12 كيلوگرم حتي تا 30 كيلوگرم در حاملگي در ايران يك امر بسيار معمولي است در حالي كه بايد بدانيم كه بسياري از عوارض حاملگي با افزايش وزن حين دوره‌ بارداري افزايش مي ‌يابند كه از جمله ديابت حين بارداري و بزرگ شدن جنين و افزايش احتمال زايمان دشوار و درنهايت سزارين را مي‌ توان نام برد. به طور كلي مصرف انواع ويتامين‌ها و آهن و كلسيم و ويتامين در حاملگي توصيه مي ‌شود. با مصرف اسيد فوليك به مقدار يك ميلي‌گرم از سه ماه قبل از حاملگي مي ‌توان از بروز اختلالات سيستم عصبي جنين جلوگيري كرد.}

^{آيا مصرف دارو در بارداري مجاز است؟}

^{مصرف داروها در بارداري را به پنج گروه تقسيم ‌بندي كرده‌اند كه از بي ‌خطر‌ترين كه در گروهA مي‌ گيرد تا پرخطرترين در گروهX ، متفاوت هستند. در هر حال، پيش از شروع مصرف هر دارويي بايد با پزشك خود مشاوره كنيد و به خصوص در سه ماهه اول تا حد امكان از مصرف دارو خودداري كنيد.}

^{آيا لازم است كه خانم حامله با دندان‌پزشك مشاوره كند؟}

^{بله، ويزيت در ابتداي حاملگي و حتي پيش از حاملگي به خانم‌ها توصيه مي‌ شود و انجام اغلب عمل‌هاي ترميمي در حاملگي بي ‌خطر است. تنها بايد به دندانپزشك خود يادآور شويد كه حامله هستيد.}

^{آيا مصرف سيگار و ديگر مواد مخدر در حاملگي مجاز است؟}

^{خير مصرف سيگار و مواد مخدر سبب اختلال در خون ‌رساني به جنين و كوچكي بيش از حد وي و گاه حتي مرگ داخل رحمي‌ جنين مي ‌شود. حتي مادر باردار نبايد در معرض دود سيگار ديگران قرار بگيرد و به اصطلاح، سيگاري دست دوم باشد و دود سيگار را به صورت تحميلي، استنشاق كند.}

توصيه دولت بريتانيا اين است كه نوزاددر شش ماه اول منحصرا با شير مادر تغذيه شود

^{اين تحقيقات در فرانسه، كه در نشريه "نيچر مديسين" چاپ شده است نشان داد موش آزمايشگاهي وقتي در معرض مواد آلرژي زا قرار مي گيرد مي تواند اين مواد را مستقيما از طريق تغذيه شير به فرزندش منتقل كند.}

^{اين فرآيند باعث مي شود كه نوزاد نسبت به ماده آلرژي زا "مقاوم" شود.}

^{با اين حال متخصصان مي گويند كه ارتباط بين تغذيه با شير مادر و كاهش خطر آسم در انسان هنوز ثابت نشده است.}

^{برخي شواهد پژوهشي حاكي از آن است كه تغذيه به اين طريق خطر ابتلا به آسم را كاهش مي دهد اما ساير مطالعات به چنين ارتباطي پي نبرده است.}

^{بيش از 300 ميليون نفر در سراسر جهان مبتلا به آسم هستند و برخي دانشمندان معتقدند كه قرار گرفتن در معرض آلرژي زاها در سنين خيلي پايين ممكن است در ابتلا به آن موثر باشد.}

^{آسم زماني اتفاق مي افتد كه سيستم دفاعي بدن يك ماده عمومي و بي ضرر موجود در محيط را "بيگانه" تشخيص مي دهد.}

^{وقتي اين ماده از طريق تنفس وارد بدن شد، واكنش سيستم مصونيت بدن مي تواند باعث تورم در مجاري تنفسي شده، آنها را باريك تر كرده و نفس كشيدن را مشكل كند.}

^{اين بيماري براي بسياري از مبتلايان مي تواند به معني مصرف يك عمر دارو باشد، هم براي سركوب سيستم دفاعي بدن و هم براي گشاد كردن مجاري تنفسي به هنگام حمله بيماري.}

^{محققان موسسه "INSERM" در فرانسه از يك آلرژي زا به نام "اووالبومين" - پروتئيني كه در سفيدي تخم مرغ پيدا مي شود - استفاده كردند.}

^{آنها موش هاي مادر را در معرض اين ماده قرار دادند و اطمينان حاصل كردند كه بچه هاي آنها مستقيما در معرض آن نيستند.}

^{آزمايش ها تاييد كرد كه اين ماده از طريق شير مادر به بچه موش ها منتقل شد و سيستم دفاعي بچه موش ها در برابر آن مقاومت حاصل كرد.}

^{اين پديده مستقل از سيستم دفاعي موش مادر روي داد.}

^{محققان نوشتند: "اين مطالعه ممكن است راه را براي طراحي استراتژي هاي تازه براي جلوگيري از ابتلا به بيماري هاي آلرژيك هموار كند."}

^{دكتر چارلز مك شري، متخصص مصونيت بدن از دانشگاه گلاسكو گفت كه اين تحقيق يك بنياد نظري براي اينكه چرا تغذيه با شير مادر مي تواند براي كودك مفيد باشد ارائه مي كند.}

^{با اين حال او گفت كه مقايسه واكنش سيستم دفاعي بدن موش و انسان دشوار است.}

^{به گفته كارشناسان از آنجا كه ثابت شده تغذيه با شير مادر فوايد زيادي براي كودك دارد، توصيه وزارت بهداشت بريتانيا اين است كه در صورت امكان كودك در شش ماه اول زندگي منحصرا با شير مادر تغذيه شود.}

^{اجازه دهيد ابتدا بسيار ساده و مختصر در مورد مكانيسم سرماخوردگي توضيح دهم: سرماخوردگي علل متفاوتي دارد. اكثر موارد سرماخوردگي علت ويروسي دارد. هرگاه كلمه ويروس را در جايي شنيديد چند نكته را بياد آوريد:}

^{- ويروس احتياج به دارو جهت ريشه‌كني ندارد(مگر در موارد خاص). به طريق اولي براي درمان يك بيماري ويروسي نبايد از آنتي‌بيوتيك استفاده كرد(بجز چند استثناء). هر بيماري با منشاء ويروسي يك الگوي مشخص و ثابت دارد: شروع مي‌شود و تمام مي‌گردد!! بعبارتي حتي بدون هيچ‌گونه درمان دارويي نيز مي‌تواند بهبود يابد( اجازه دهيد اينقدر تكرار نكنم :بجز چند استثناء!)}

^{اما مكانيسمها: ابتلا به سرماخوردگي از دو حال خارج نيست: الف- از يك فرد سرماخورده دريافت كنيد ب- خودتان دچار شويد. در هر حالت، ويروسهايي وجود دارند در نواحي حلق انسان كه در حالت عادي تعداد آنها كم است و مكانيسمهاي دفاعي بدن فعاليت آنها را بشدت تحت كنترل دارند.وقتي كه شما در معرض يك شخص مبتلا قرار مي‌گيريد حجم بسيار زيادي از اين ويروسها به ناحيه حلق شما وارد شده و بسرعت تكثير مي‌شوند. درنتيجه سيستم دفاعي توان و زمان لازم براي كنترل آنها را ندارد.}

^{چگونه خودبخود دچار مي‌شويم؟ الف- وقتي كه درجه حرارت ناحيه حلق به يكباره پايين بيافتد(مثلا در هنگام پاييز يا روزهايي كه نسبت به روز قبل به يكباره افت دما داريم) ب- قرار گرفتن در دماي بسيار پايين پس:}

^{1- از افرادي كه مبتلا به سرماخوردگي هستند دوري كنيد بخصوص در فازي كه بيماري آنها فعال و شديد است. آنها يك مخزن متحرك ويروس هستند.از آنها بخواهيد حتما با دستمالي جلوي مجاري تنفسي خود را بگيرند. هرگز هرگز با اين افراد در يك مكان بسته بسر نبريد.}

^{2- در زمانها يا مكانهايي كه فكر مي‌كنيد ممكن است افت ناگهاني دما داشته باشيد(مثلا ابتداي پاييز يا بهار - حركت از داخل منزل به بيرون) حتما پوشش كافي و حتي بيشتر از كافي داشته باشيد!}

^{3- در زمانها و مكانهايي كه درجه برودت هوا بسيار پايين است سعي كنيد رفت و آمد بيهوده نكنيد. تنها كارهاي ضروري خود را انجام دهيد و كارهاي ديگر را به روز ديگري موكول كنيد.}

^{4- اگر مجبوريد در هواي سرد بيرون برويد، كار ساده‌اي انجام دهيد: مكاني كه محل شروع بيماري است را محافظت كنيد! كجا؟ حفره دهان و سيوسنهاي سر و صورت. چگونه؟ با استفاده از يك شال گردن كه موجب گرم نگه داشته شدن حلق، بيني و حنجره مي‌شود(مكانهايي كه ويروس در انجا تكثير مي‌شود). همچنين استفاده از يك هدبند (كه سينوسهاي پيشاني را مي‌پوشاند) مي‌تواند بسيار مفيد باشد.}

^{5- علايم اوليه زكام شروع شده.چكار كنيم؟ ساده است. سريعا مي‌توانيد جلوي رشد و گسترش ان را بگيريد.تنها كافي است ناحيه حلق خود را براي ميكروبها تبديل به جهنم كنيد!! براي اينكار كافي است از محلول آب و نمك استفاده كنيد.نمك مي‌تواند محيط رشد ميكروبها را مختل كند. همچنين از مايعات گرم استفاده كنيد.ميكروبها اصلا از گرماي جهنمي در حلق شما خشنود نمي‌شوند!!}

^{6- از دارو جهت پيشگيري از ابتلا به سرماخوردگي استفاده كنيم يا نه؟ اين بستگي به عوامل بسيار دارد.اما توصيه شخصي من براي عموم اين است: نه. استفاده از داروهايي كه جلوي ابتلا به سرماخوردگي را مي‌گيرند بهتر است محدود كنيد به مواردي كه بنا به تشخيص پزشك و براي افراد خاص تجويز مي‌شود.}

^{7- وقتي مبتلا شديم چكار كنيم؟ اقدامات اوليه گفته شده بهترين كار است.اما در كنار آنها استراحت اصلي اساسي است. استراحت كافي در بستر اين فرصت را به بدن شما مي‌دهد تا بتواند در برابر ميكروبها دفاع جانانه‌اي انجام دهد.}

^{8- آيا به پزشك مراجعه كنيم؟ گلودردهاي چركي حتما نياز به مراجعه و تجويز آنتي بيوتيك دارند.آنها را جدي بگيريد. اما سرماخوردگي ساده الزامي به مراجعه ندارد.}

^{9- همه كارها انجام شده. آيا براي تسريع روند بهبود مي‌توان دارو استفاده كرد؟ بله. در پزشكي به اين نوع درمانها مي‌گويند «درمانهاي حمايتي». اين عبارت در مقابل «درمانهاي ريشه‌اي» بكار برده مي‌شود. در گلودردهاي چركي شما نياز به درمان ريشه‌اي(=تجويز آنتي بيوتيك) داريد اما در سرماخوردگي ساده، طب نوين مي‌گيود فقط درمان حمايتي. معني اين عبارت چيست؟ يعني اينكه بدن خود دفاع در برابر بيماري را انجام مي‌دهد و داروها تنها نقشي كه دارند كمك به بدن است تا اين مرحله را آسانتر طي كند.}

^{10- براي اين منظور شما مي‌توانيد از داروهايي كه به نام OTC معروفند استفاده كنيد( دسته‌اي از داروها كه از نظر قانوني داروخانه‌ها مجازند حتي بدون نسخه پزشك نيز به مراجعان تحويل دهند.) از اين موارد مي‌توان به قرص سرماخوردگي بزرگسالان و  قرص استامينوفن اشاره كرد.}

^{فراموش نكنيد: در سرماخوردگي ساده،  مصرف دارو هدف اصلي نيست.بلكه  استراحت كافي+ مصرف مايعات گرم و فراوان و انجام نكات اوليه گفته شده در بالا مناسب‌ترين اقدام مي‌باشد.}

  1- بيش از 100 نوع سرطـان شناسايي شده است و اين سرطــان ها در هر قسمتــي از بدن مي تواند تظاهر پيدا كنند.

  2- مرگ ناشي از سرطان در سال 2005 ، 6/7 ميليون مورد بوده است كه 13% از كل 58 ميليون مرگ در سراسر جهان را به خود اختصاص مي دهد.

  3- بيش از 70% تمام مرگ هاي ناشي از كانسر در كشورهاي كم درآمد يا با در آمد متوسط اتفاق مي افتد .

  4- پنج سرطان شايع و كشنده در مردان در سراسر جهان عبارتند از ريه ـ معده ـ كبد ـ كولوركتال و ازوفاگوس ( مري).

  5- پنج سرطان شايع و كشنده در زنان به ترتيب عبارتند از سرطان سينه ـ ريه ـ معده ـ كولوركتال و سرويكس.

  6- مصرف دخانيات بزرگترين و تنها عامل قابل پيشگيري از سرطان ها در جهان مي باشد.

  7- يك پنجم كل سرطانهاي سراسر جهان با يك عفونت مزمن، براي مثال ويروس پاپيلوماي انساني (HPV) كه باعث كانسر سرويكس مي شود و ويروس هپاتيت ب (HBV )كه باعث كانسر كبد مي شود در ارتباط است.

  8- يك سوم كانسر ها اگر در مراحل اوليه تشخيص داده شده و به اندازه كافي درمان شوند، قابل درمان مي باشند.

  9- درصورتيكه دانش فعلي در رابطه با كنترل درد و درمان نگهدارنده يك سرطان وجود دارد، بايدنسبت به تسكين درد آنها كمك شود.

  10- 40% سرطان ها عمدتاً بوسيله عدم مصرف دخانيات، داشتن تغذيه سالم، انجام فعاليت بدني و پيشگيري از عفونت هايي كه ممكن است منجر به كانسر شوند، قابل پيشگيري هستند.

منبع:سایت سازمان بهداشت