تعريف: خانه بهداشت محيطي ترين واحد روستائي ارائه خدمت در نظام شبكه هاي بهداشتي درماني كشور است . هر خانه بهداشت بسته به شرايط جغرافيايي- به ويژه امكانات ارتباطي و جمعيت – يك يا چند روستا را تحت پوشش خود دارد

 سرشماري سالانه و ثبت اطلاعات:

هر خانه بهداشت، در شروع كار و در آغاز هر سال، بايد اطلاعات آماري كاملي از منطقه تحت پوشش خود جمع آوري كند. براي اين كار، منازل هر يك از روستاهاي تحت پوشش طبق نظم خاصي شماره گذاري مي شود. تعداد خانوارها و تعداد افراد هر خانوار به تفكيك نام، سن جنس، نسبت با سرپرست خانوار، شغل و ميزان سواد، بارداري، معلوليت و بيماري مزمن و تغييرهاي جمعيتي خانوار(ازدواج، مرگ، مهاجرت) و ... ثبت مي گردد. مشخصات مجتمعهاي موجود (آب، فاضلاب، نوع مصالح بكار رفته در مسكن و دفع فضولات....)، شرايط محيطي(را ه ارتباطي، فاصله ها، اماكن عمومي و...)، چگونگي مواد غذايي و تغذيه مردم و نيز ساير اطلاعات لازم در پرونده خانوار ثبت مي شود. براي اين مقصود، تهيه فرمهاي خلاصه و حتي المقدور آسان و ساده اهميت بسياري دارد. پس از سرشماري اوليه يا سالانه، گروههاي سني، جنسي، شغلي و... كه برنامه مراقبت بهداشتي معيني دارند، دسته بندي، ثبت و برنامه مراقبت بهداشتي آنها تنظم مي گردد. با جمع آوري و دسته بندي اين اطلاعات وسعت عمل، حجم فعاليت و ميدان عملياتي خانه بهداشت روشن مي شود.

-آموزش بهداشت عمومي

- مشكل ترين، مهمترين و اميد بخش ترين نقش خانه بهداشت، آموزش بهداشت است . بعلت ظرافت، بردباري و دقت فراواني كه در اين كار لازم است، انتظار مي رود وقت زيادي را بخود اختصاص دهد.

خانواده و مدرسه، كه بيش از دو سوم هدفهاي آموزشي بهداشت عمومي را در خود دارد، مناسبترين و بارورترين عرصه هاي اين فعاليت است. اگر آموزشهاي خانه بهداشت در اين عرصه ها بخصوص در مدرسه، موفقيت آميز باشد، معلمان در مدرسه و كودكان در خانه تداوم بخش مفاهيم مورد نظر خواهند بود. كودك به اقتضاي قدرت فراگيري با سرعت بيشتري به تغيير رفتار دست مي يابد، اين رفتارهاي تغير يافته را به ميان خانواده مي برد و عادتهاي نو و صحيح را به ديگران انتقال مي دهد. اين كيفيت نه تنها در حال حاضر بر مجموعه آگاهيها و رفتار خانواده اثر مستقيم مي گذارد بلكه آشنايي و آميختگي نسل آينده را نيز با مفاهيم و رفتار بهداشتي افزون تر مي سازد. بعبارت ديگر خارج ساختن نقش آموزش بهداشت از قالب تنگ موجود، شايد تنها راه تأمين و تضمين آگاهيهاي بنياني و مؤثر بهداشتي باشد. در اين راه فراهم آوردن موجبات آموزشي معلمان مدارس روستايي و كساني كه با جمعيتهاي گروهي سر وكار مستمري دارند نقشي سازنده و پرسود خواهد داشت. بخش عمده ديگري از آموزشهاي بهداشت در جريان مراقبتها و بصورت چهره به چهره خواهد بود كه مؤثرترين طرق آموزش بهداشت است.

- تشكيل گروههاي داوطلب و شوراهاي محلي بهداشت

اگر ضابطه انتخاب فرد بومي درست انجام گيرد، بدليل آشنايي عميق كاركنان بومي با آداب و رسوم محل، باورها و اعتقادهاي مردم و استفاده از گويشهاي محلي امكان برقراي ارتباط كاركنان خانه بهداشت با جامعه و نفوذ آموزشهاي آنان در مردم محل خدمت بيشتر خواهد بود. جلب اعتماد مردم موجب مي گردد كه علاقمندي و گرايش آنان براي مشاركت در فعاليتهاي بهداشتي افزايش يابد. مشاركت و مداخله مردم در خدمات بهداشتي كه عامل تعيين كننده اي براي مراقبت از خويش(self-care) و خود اتكايي (self-reliance) جامعه است، بايد اساسي ترين خط مشي نظام بهداشتي كشور باشد. در اين راستا كاركنان بومي خانه بهداشت مناسبترين گروه براي پايه گذاري و گسترش اين مشاركتها بشمار مي روند. مثلاً ، استفاده كاركنان از بستگان و دوستان خويش براي انجام بعضي از كارها مثل پيگيري و تبليغ كساني كه در موعد مقررمراجعه نمي كنند و يا نامنظم مراجعه مي نمايند، انجام برخي از خدمات نظير وزن كردن زنان حامله و كودكان، درست كردن محلول ORS و... مي تواند مقدمه اي باشد كه بتدريج به تشكيل گروههاي داوطلب، در زمينه هر يك از خدمات و تشكيل شوراهاي محلي بهداشت منجر گردد.

- مراقبت از زنان باردار:

- نگهداري آمار دقيق و تشكيل پرونده براي كليه زنان باردار پيگيري آنها در مراحل مختلف پيشرفت حاملگي

- تكميل فرم مراقبت دوران بارداري در اولين ديدار زن باردار، ثبت سوابق و نتجه زايمانهاي قبلي، درج نتايج اولين معاينه در فرم مراقبت

- برآورد تاريخ تقريبي زايمان و درخواست آزمايشهاي تشخيصي لازم

- در ديدارهاي بعدي: زنان باردار در شش ماه اول حاملگي ماهي يكبار، در ماه هفتم و هشتم دوبار و در ماه نهم هر هفته يكبار تحت مراقبت قرار مي گيرد، تا دوران حاملگي را با شرايط مناسبي به پايان برسانند. سنجش پيشرفت حاملگي، آموزش زن باردار در مورد تغذيه، ورزش، پوشاك، مراقبت از پستانها، اهميت دادن آغوز ، تغذيه با شير مادر و ساير مراقبتهاي دوران بارداري، تزريق واكسن كزاز يا تؤام ، آموزش طرز مراقبت صحيح از نوزاد، روش درست شير دادن، تغذيه شير خوار و...

- اعزام زنان باردار نيازمند مراقبتهاي ويژه به مركز بهداشتي درماني مربوطه

- مساعدتهاي لازم براي تأمين امكان زايمان سالم و بهداشتي براي زنان حامله تحت نظر، اعم از همكاري با ماماي محلي يا معرفي و فراهم آوردن تسهيلات لازم براي اعزام آنها به مركز بهداشتي درماني و ثبت جريان و نتيجه زايمان در پرونده مادر.

- آموزش مراقبتهاي بعد از زايمان و كمك به انجام آنها

برای دیدن بقیه مطالب روی ادمه مطلب کلیک کنید

مقدمه :

بيماري هاي واگير بخش بزرگي از بيماري هاي موجود در جامعه انساني مي باشد و بخش وسيعي از انرژي و هزينه و عوامل بهداشتي درماني صرف پيشگيري و تشخيص اين بيماري ها  مي شود.

اهداف مراقبت از بيماري هاي واگير:

1-پايش روند بيمارياي واگير

2-كمك به تعيين و برسي و كنترل طغيانها و همه گيريهاي بيماريهاي واگير

3-تعيين جمعيت هاي اختصاصي و گروههاي  در معرض خطر بيماري و يا مرگ براي بيماريهاي داراي اولويت

4-ارزشيابي اثر نهايي اقدامات كنترلي و پيشگيري و در مان در مورد بروز و شيوع بيماريهاي داراي اولويت در جامعه

5-تاييد اولويتهاي جاري اقدامات كنترلي در مورد بيناريها.

بهورز به عنوان محيطي ترين نيروي بهداشتي كه به طور مستقيم با جمعيت تحت پوشش خود سر وكار دارد  مي تواند موثرترين فرد در گزارش و كنترل بيماريهاي تحت پوشش خود باشد

بهورز يا خود بيماري را تشخيص ميدهد و يا اين كه از طريق پزشك مراكز بهداشتي درماني و يا بيمارستانها و مطب هاي خصوصي بيمار تشخيص داده مي شود و با توجه به نوع بيماري و دستور العمل مربوط به بهورز مبايد بيمار را تحت آموزش مراقبت وپيگيري لازم قرار مي دهد.

مهمترين كارهاي كه بهورز در مراقبت بيماريهاي واگير انجام مي دهد عبارتند از :

1-شناخت علايم و راههاي تشخيص  ودر مان بيماريهاي واگير مهم با استفاده از دستورالعملهاي موجود و آموزش به جمعيت تحت پوشش .

2-شناسايي جمعيت و گرههاي در معرض خطر بيماريهاي هدف

3+شناخت بيماريهاي بومي منطقه و جمعيت تحت پوشش .

4-گزارش به موقع موارد بيماريها با توجه به دستورالعملهاي موجو به صورت فوري يا غير فوري به مراكز بهداشتي درماني مربوط .

5-پيگيري و ارجاع موارد نيازمند ارجاع به پزشك مراكز بهداشتي درماني

6-آموزش آموزش بيمار و اطرافيان در مورد راههاي سرايت و نحوه پيشگيري از بروز در افراد سالم.

7- ثبت موارد در دفتاتر مربوط و تكميل فرم هاي برسي با توجه به دستور العملهاي موجود

8-برسي موارد تماس در بين افراد خانواده و مراكز تجمعي (مدارس و مهد كودك ها و........)

9-در مان بيماريهايي كه بهورز مي تواند با توجه به دستور العملهاي مربوط درمان كند .

10-انجام واكسيناسيون در پيشگيري از بيماري در مواقع لزوم و همكاري در كنترل اپيدمي ها .

11-انجام بيماريابي در جمعيت تحت پوشش به صورت اكتيو و پاسيو(مثل سل ملاريا و...........)

12-كنرل كلر آب آشاميددني و كيفيت آن و نظارت بر جمع آوري زباله ها و عوامل ايجاد كننده بيماري .

با قداماتي كه بهورزان محترم با توجه به دستورالعملهاي اختصاصي هر بيماري انجام مي دهند مي توانيم شاهد كاهش و جلو گيري از افزايش موارد بيماري باشيم.

در آخر: يك سيستم مراقبتي موثركه بهورز مهمترين جز آن مي باشد مي تواند:

*مواردي را كه به طور جدي در ابتلا و مرگ و مير موثر بوده پيشگيري و كنترل كند

*توزيع زماني و مكاني و فردي موارد بيماري را نشان مي دهد.

*تعريف روشن  و ساده اي از راههاي تشخيص موارد بيماريهاي واگير داشته باشد.

*روشهاي سلده و موثر جمع آوري  تجزيه  تحليل  تفسير  و ارايه پسخوراند را طراحي كند.

*مشاركت در كنترل بيماريهاي واگير را در سطح وسيع تقويت كند.

خانه بهداشت يرده سفيد از توابع شهرستان مريوان بخش مركزي دهستان كوماسي است

كه داراي يك روستاي اصلي با 77 خانوار و     334   نفر جمعيت  ودو روستاي قمر به

نامهاي كوره دره  و هنگ ژاله است كه اين دو روستا  با هم يك جمعيت 77 خانواري

و جمعيت 400   نفري را تشكيل ميدهند كه تحت پوشش خانه بهداشت برده سفيد مي باشند

 مسئول مركز بهداشتي درماني روستايي برده سفيد هم آقاي دكتر محمد صفري است و

كاردان اين مركز هم آقاي سالار پارسا است .

درصد تنظيم خانواده اين خانه بهداشت در سال 1386  5/87% بوده  كه نسبت به سال

گذشته 7درصد افزايش داشته .

موارد مرگ ومير سال 1386 5 نفر بوده كه همه آنها با لاي 55 سال بوده اند. ميزان تولدها

هم امسال يعني در سال 1386 تا آخر بهمن ماه  12 نفر است كه 85% درصد آنها فرزند اولشان

 مي باشد.

آمار كلي افراد داراي فشار خون بالا در سال 1386 36 نفر مي باشد كه تحت مراقبت مي باشند.